गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे मुंबईच्या पाणीपुरवठ्याची चिंता मोठ्या प्रमाणात दूर झाली आहे. तानसा आणि मोडकसागर धरणांनंतर शनिवारी आषाढी एकादशीच्या शुभमुहूर्तावर भातसा धरणही पूर्ण क्षमतेने भरून वाहू लागले. धरणाचे पाचही वक्र दरवाजे उघडण्यात आल्याने मुंबईकरांसाठी हा मोठा दिलासा मानला जात आहे.
गेल्या महिन्यात पावसाने उशिरा हजेरी लावल्यामुळे मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या तानसा, मोडकसागर आणि भातसा धरणांतील पाणीसाठा झपाट्याने घटला होता. परिणामी काही भागांमध्ये पाणीपुरवठ्यावर निर्बंध लागू करण्याची वेळ आली होती. मात्र, जुलैच्या दुसऱ्या आठवड्यापासून पावसाने जोर धरताच तिन्ही धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर पाण्याची आवक सुरू झाली आणि परिस्थितीत लक्षणीय सुधारणा झाली.
शनिवारी पारंपरिक पद्धतीने भातसा धरणाची पूजा करून नदीला साडी-चोळी अर्पण करण्यात आली. त्यानंतर धरणाचे पाचही दरवाजे प्रत्येकी ०.२५ मीटरने उघडण्यात आले. सध्या धरणातून ८६.७६५ क्युमेक्स वेगाने भातसा नदीपात्रात पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. गेल्या २४ तासांत धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात १५९ मिमी पावसाची नोंद झाली असून, यंदाच्या हंगामातील एकूण पर्जन्यमान १,८७२ मिमीवर पोहोचले आहे. धरणाची पाणीपातळी १४२ मीटर झाली असून, धरणात ८१७.८८७ दलघमी उपयुक्त आणि ८५१.८८७ दलघमी एकूण पाणीसाठा उपलब्ध आहे.
२५ जुलै २०२६ रोजीच्या अधिकृत जलसाठा अहवालानुसार मोडकसागर, विहार आणि तुळशी ही धरणे शंभर टक्के भरली आहेत. तानसा धरण ९८.४५ टक्के, तर मध्य वैतरणा धरण ८०.७३ टक्के क्षमतेपर्यंत भरले आहे. मोडकसागरमध्ये १२८.९२५ दलघमी, विहारमध्ये २७.६९८ दलघमी, तुळशीमध्ये ८.०४६ दलघमी, तानसामध्ये १४२.८२८ दलघमी आणि मध्य वैतरणामध्ये १५६.२३२ दलघमी असा एकूण ५०३.२७९ दलघमी उपयुक्त जलसाठा उपलब्ध झाला आहे. त्यामुळे यंदाच्या पावसाळ्यात मुंबईच्या दैनंदिन पाणीपुरवठ्यासाठी आवश्यक असलेला साठा सुरक्षित पातळीवर पोहोचल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
सध्या मोडकसागर धरणातून ५००.७६ घनमीटर प्रति सेकंद, तर तानसा धरणातून ५७.८८ घनमीटर प्रति सेकंद वेगाने पाण्याचा नियंत्रित विसर्ग सुरू आहे. त्यामुळे भातसा, तानसा आणि मोडकसागर नदीकाठच्या गावांतील नागरिकांनी सतर्क राहावे, नदीपात्रात जाणे टाळावे आणि प्रशासनाच्या सूचनांचे काटेकोर पालन करावे, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
दरम्यान, हवामान विभागाने पुढील काही दिवस कोकणासह धरण परिसरात मध्यम ते जोरदार पावसाचा अंदाज व्यक्त केला आहे. त्यामुळे धरणांतील पाणीसाठ्यात आणखी वाढ होण्याची शक्यता असून, आवश्यकतेनुसार नियंत्रित विसर्ग सुरू ठेवण्यात येणार आहे. आषाढी एकादशीच्या दिवशी भातसा धरण भरल्याने अनेकांनी याला “विठुरायाचा आशीर्वाद” मानत आनंद व्यक्त केला असून, मुंबईकरांसाठी हा पावसाळा दिलासादायक ठरत आहे.
